Sucha wiosna i ekstremalnie gorące lato przyniosły Europie suszę a wraz z nią straty w rolnictwie, wysychające rzeki i pożary na całym kontynencie. To oznacza duże koszty, które ponosimy za niewystarczające działania na rzecz zatrzymania zmiany klimatu i adaptacji.
Jeszcze kilka lat temu politycy, w szczególności skrajnej prawicy, opowiadali, że „planeta nie płonie” i nie tylko nie ma żadnej zmiany klimatu, ale nawet gdyby była, ocieplenie dałoby Europie przyspieszenie wzrostu gospodarczego… Jednak 2026 to kolejny rok, w którym ekstremalne zjawiska przynoszą straty gospodarcze i wzrosty cen, które dotykają nas wszystkich.
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) uwzględnia w swoich statystykach skutki suszy i ekstremalnych zjawisk powodujących straty w plonach. Podaje ona, że od 2020 roku szczególnie silnie wzrosty odnotowano w kategorii olejów roślinnych, a indeks cen mięsa w czerwcu 2026 osiągnął rekordowy poziom (przypominamy tutaj nasz wpis z 12 sierpnia). Według FAO ceny żywności są obecnie średnio o ponad 30 proc. wyższe niż w 2020 roku.
Nie można pominąć szoków cenowych na rynku gazu i ropy wywołanych wojnami w Iranie i Ukrainie – wydobycie i spalanie tych surowców oraz dalsze opieranie na nich światowego przemysłu, energetyki i transportu jest główną przyczyną obecnego kryzysu klimatycznego.
Przed spiralą rosnących cen ostrzegał w zeszłym roku także Europejski Bank Centralny w badaniu pod tytułem „Ekstremalne zjawiska klimatyczne, skoki cen żywności i ich szersze zagrożenia społeczne”. „Dla banków centralnych utrzymanie stabilności cen może stawać się coraz trudniejsze, jeśli częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe będą zwiększać zmienność cen żywności zarówno na rynkach krajowych, jak i globalnych” – czytamy w raporcie.
Trzeba również pamiętać o kosztach walki z skutkami, które przyniosły ekstremalne temperatury w tym roku. Weźmy na przykład Hiszpanię, w której ogień pochłonął w 2025 roku około 400 tysięcy hektarów (dane według Copernicusa/EFFIS). Sama akcja ratownicza kosztowała rząd między 3,548 a 6,741 miliardów euro.
W 2026 roku czas włożyć opowieści o egzotycznych owocach rosnących w Polsce między bajki. Kryzys klimatyczny niesie za sobą inne kryzysy, w tym zdrowotny, żywnościowy, wodny, energetyczny – i doświadczamy ich już teraz. Każdemu, kto straszy kosztami transformacji energetycznej, należy konsekwentnie przypominać o kosztach braku transformacji i adaptacji.