Skip to main content

Raport Europejskiej Agencji Środowiska, oparty na aktualnych dowodach, badaniach i literaturze naukowej

Najnowsze badania wskazują, że zanieczyszczenie środowiska może wywoływać zaburzenia zdrowia psychicznego, nasilać ich objawy, lub przyczyniać się do rozwoju chorób.

Szczególnie wyraźnie widać związki z zanieczyszczeniem powietrza, zanieczyszczeniem hałasem oraz ekspozycją na chemikalia.

Zanieczyszczenia powietrza na zewnątrz budynków (outdoor air pollution) – badania wykazują, że narażenie w każdej fazie rozwoju organizmu (od narażenia w łonie matki, przez dzieciństwo, aż po wczesną młodość), jest powiązane ze strukturalnymi i funkcjonalnymi zmianami w mózgu. Najwięcej dowodów naukowych dotyczy związków między długotrwałym narażeniem na pyły zawieszone PM2,5 i tlenki azotu, a objawami depresji Każda poprawa jakości powietrza może przyczynić się do zmniejszenia obecnego obciążenia zdrowotnego związanego z zaburzeniami psychicznymi w skali całej populacji.

Hałas — najwięcej badań dotyczy hałasu komunikacyjnego (ruch drogowy, lotniczy, kolejowy). Hałas komunikacyjny może wpływać na zdrowie psychiczne poprzez liczne, wzajemnie powiązane mechanizmy biologiczne i psychologiczne. Długotrwałe narażenie na hałas o niskim natężeniu uruchamia reakcję organizmu na stres, a także może powodować zaburzenia snu. Narażenie na hałas środowiskowy wiąże się z większą częstością występowania problemów behawioralnych u dzieci, co z kolei wpływa na ich samopoczucie psychiczne. W szczególności dowody wskazują na hałas z ruchu drogowego.

Chemikalia — najwięcej dowodów naukowych wskazujących na związki między narażeniem a zdrowiem psychicznym dotyczy metali ciężkich — w szczególności ołowiu; biernego palenia, substancji endokrynnie czynnych — w szczególności Bisfenolu A (BPA) i ftalanów. Substancje te najbardziej zwiększają ryzyko depresji.

Nie możemy również przejść obojętnie obok opracowanego przez Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej na zlecenie MEN raportu „Diagnoza młodzieży”, który pokazuje, z jakimi wyzwaniami dla dobrostanu młodych się mierzymy, i porusza bardzo dużo istotnych czynników, ale wpływ jakości środowiska naturalnego, w jakim żyjemy, niestety pomija, a z pewnością nie mówi o nim wprost.

Ale porozmawiajmy o rozwiązaniach!

Wzajemna zależność między stanem środowiska a zdrowiem ludzi — uznana w ramach podejścia „One Health” — staje się coraz bardziej widoczna. W związku z tym, w ramach holistycznego podejścia, rozwiązania oparte na usługach ekosystemowych (Nature-based Solutions) wydają się obiecującym sposobem na wypełnienie niektórych luk między ochroną środowiska a zdrowiem publicznym.

Dlatego też prowadzimy działania na rzecz „Przestrzeni dla rozwoju” — zdrowych, bezpiecznych i odpornych szkół, które wspierają zdrowie fizyczne i psychiczne, poprawiają relacje społeczne i wyniki w nauce, dają poczucie sprawczości, włączają dzieci i młodzież w kształtowanie własnej przestrzeni — są częścią rozwiązań dla zaadresowanych w diagnozie problemów!

Dołącz do naszych działań!