Aktualności O nas Polecamy Kontakt Powtórka z klimatu Lepiej zapobiegać niż leczyć Wszystkie Projekty

MAMO, TATO, CO TY NA TO? czyli powtórka z klimatu

10 stycznia 2024

To dziś! Dziś zaczynamy nasz nowy cykl. Nazwaliśmy go “Mamo, tato, co Ty na to, czyli powtórka z klimatu”. Będzie to kompedium wiedzy, które pozwoli zaspokoić ciekawość dzieciaków, ale też tych dorosłych, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej na temat klimatu. Nie przedłużając…

Lekcja 1

Temat: KLIMAT, POGODA I INNE PODSTAWY

– Ale mróz, prawda?

-Gdzie to globalne ocieplenie, dajcie spokój, przecież aż dech zapiera z zimna, nawet by było lepiej, gdyby temperatura podskoczyła…

STOP.

Nie mylmy pojęć. To, czego doświadczamy po wyjściu z domu, to pogoda, czyli chwilowy stan warunków atmosferycznych. To, co jest trendem i co obserwujemy w dłuższej perspektywie, to klimat.  

Co za różnica, podobnych warunków atmosferycznych możemy doświadczać przez dłuższy czas, można by powiedzieć… Nie dajmy się zwieść pozorom – dopiero właściwe rozróżnienie tych dwóch czynników pozwoli nam zrozumieć, o co chodzi z tym ociepleniem i dlaczego śnieg za oknem o niczym nie świadczy.

Pogoda czy klimat? 

Na początek mała kartkóweczka”, która pomoże nam zrozumieć różnicę między klimatem i pogodą: 

Wiemy, w pierwszym, a czasem nawet w drugim zetknięciu z tym tematem można się pomylić. Ale uporządkujmy sobie tę wiedzę.

Pogoda – losowe zdarzenie dobrze opisane

Rozwiejmy od razu wszystkie wątpliwości – przykłady pierwszy i trzeci dotyczą pogody. Kiedy o niej mówimy, używamy parametrów, które ją opisują: stopnie Celsjusza lub Farenheita, poziom opadów, ciśnienie, zachmurzenie, siła wiatru. To konkretne dane dotyczące bardzo zmiennego stanu atmosfery. Pogoda nie jest stała, cykliczna, nie zmierza donikąd, w ciągu dnia może zmienić się kilka razy. Zawiera też elementy nieco losowe – zderzenie ze sobą kilku czynników może zaowocować nagłą zmianą lub wręcz anomalią. 

Na dobrą sprawę stan pogody jednego konkretnego dnia niewiele mówi nam o klimacie danego miejsca, a nawet o klimacie całościowo. To zjawisko jest tak zależne od nieprzewidywalnych czynników, że jeden konkretny pomiar może zaskoczyć.  

Spróbujmy na przykładzie. W maju 2023 roku w Hiszpanii odnotowano obfite opady śniegu. Czy Hiszpanie doświadczali przez kilka dni zimnej pogody? Tak. Czy to definiuje klimat śródziemnomorski, który przeważa w tym kraju? Nie. To tylko niespodzianka od przyrody.

Klimat – większa całość  

Co innego klimat. Opisując go, bierzemy pod uwagę parametry pogodowe z kilkudziesięciu albo i więcej lat. Ich analiza i uśrednienie pokazuje nam, czego możemy się spodziewać w jakimś przedziale czasowym w konkretnym regionie. 

Ważną cechą klimatu jest też powtarzalność pogody. W różnych częściach świata wygląda to nieco inaczej: gdzieś zaobserwujemy białe noce, krótkie lato i długą, ciemną zimę, gdzieś klasyczne cztery pory roku z okresami przejściowymi, gdzie indziej na przemian susze i opady deszczu. Wskazanie tych właśnie stref klimatycznych pozwala nam przypuszczać, gdzie we wrześniu będzie ciepło, a gdzie będziemy już zakładać kurtkę.  

Zmiana pogody a zmiana klimatu 

Nikogo nie zdziwi zatem, że zmiany pogody możemy przewidzieć ramowo i zawsze z pewnym marginesem błędu. Zmiany klimatu natomiast to długi i postępujący proces, który możemy obserwować, mierzyć i powiązać z konkretnymi zdarzeniami, także, niestety, z działalnością człowieka. Porównywanie pogody w lipcu w Polsce na przestrzeni kilkudziesięciu lat pokazuje nam, o ile stopni robi się cieplej, i pozwala prognozować, jak będzie się rozwijał ten proces.  

Sprawdzamy aplikację pogodową w telefonie i mniej więcej już wiemy: czeka nas deszczowy dzień, ale jutro zaświeci słońce. Prognozy dotyczące klimatu nie są tak optymistyczne, ale jednoznaczne – czeka nas ocieplenie, i to gwałtowne i niebezpieczne.   

Co możemy zrobić?  

Patrzeć na to, co nas otacza, trochę świadomiej. Skoro znamy właściwe pojęcia, możemy podsuwać je innym, korygować błędy w evergreenach typu “skoro dziś jest zimno, to klimat się nie ociepla”, a przede wszystkim rozmawiać o tym z dziećmi. Niech rośnie świadome, odpowiedzialne pokolenie 🙂

Chcesz wiedzieć więcej?  

Do zobaczenia w kolejną środę!