Aktualności O nas Polecamy Kontakt Our Other Mother Dzieci Przede Wszystkim List rodziców Wszystkie Projekty

Przełomowa DEKLARACJA SZTOKHOLMSKA i pół wieku systemowych zaniechań …

2 maja 2022

„Mamy tylko jedną Ziemię” – pod takim hasłem w dniach 5-14 czerwca 1972 r. w Sztokholmie odbyła się pierwsza w historii konferencja Organizacji Narodów Zjednoczonych poświęcona ochronie środowiska. Już wtedy zdawano sobie sprawę jak kluczowa dla życia ludzi jest kondycja przyrody, dlatego też jej ochrona została podniesiona do rangi podstawowej funkcji państwa

Przełomowy charakter Deklaracji sztokholmskiej

26 zasad zawartych w Deklaracji Konferencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Naturalnego Środowiska Człowieka do dziś uznawanych jest za podstawę międzynarodowego prawa ochrony środowiska z kilku kluczowych powodów.

Pojęcie to po raz pierwszy zdefiniowane zostało w 1987 r. w raporcie Światowej Komisji do spraw Środowiska i Rozwoju ,,Nasza wspólna przyszłość”. 

Prawo to miało być odtąd prawem o takiej samej mocy, jak prawo do życia czy prawo własności, zaś społeczeństwo otrzymało możliwość udziału poprzez prawo do dochodzenia roszczeń płynących z kolejnego prawa podmiotowego człowieka. Aby skutecznie tego prawa od państw dochodzić, potrzebna jest oczywiście świadomość obywateli w tym zakresie oraz znajomość środków prawnych.

Tylko świadome ekologicznie społeczeństwo może skutecznie przeciwdziałać degradacji przyrody, działać na rzecz jej ochrony i stawić czoła sytuacjom kryzysowym, dlatego wyraźnie wyartykułowano także obowiązek państwa w zakresie szeroko rozumianej edukacji ekologicznej – zarówno młodzieży jak i dorosłych.

Ważnym aspektem tych zasad jest zwrócenie uwagi na to, że to społeczność jest lepiej zorientowana w potrzebach i problemach środowiskowych niż rządy, dlatego ważne jest, aby sama podejmowała działania w tym zakresie.

Zasady te zapoczątkowały odpowiednie procesy legislacyjne w państwach, które podpisały deklarację, niestety tempo procesów naprawczych względem postępującej degradacji planety pozostawia wiele do życzenia… 

Pół wieku zaniechań

Jak o możliwe, że przez pół wieku ochrona środowiska na agendzie ONZ okazała się tylko teorią, a w praktyce doszło do destabilizacji systemu klimatycznego, utraty bioróżnorodności i zanieczyszczenia powietrza, wód i gleb na niewyobrażalną skalę?

Z pewnością możemy za to „podziękować” koncernom – zwłaszcza paliwowym, a także skorumpowanym politykom i dyktatorom, którzy przez ostanie dekady skutecznie zamiatali kwestie realnej ochrony środowiska pod dywan.

W Polsce z powodu koniunktury politycznej i gospodarczej, zarówno implementacja zasad zawartych w Deklaracji Sztokholmskiej jak i sama koncepcja zrównoważonego rozwoju były sprzeczne z interesami liderów politycznych.

Społeczeństwo polskie natomiast nie miało szansy zrozumieć istotę zrównoważonego rozwoju i zapoznać się z zasadami Deklaracji Sztokholmskiej ani w powszechnej edukacji (skupionej na gruntowaniu lojalności partyjnej lub cnót niewieścich), ani za pośrednictwem mediów (finansowanych z reklam napędzających niezrównoważoną konsumpcję lub skupionych na podlizywaniu się władzom).

Dlatego w związku z przygotowaniami do okrągłej rocznicy konferencji, która odbędzie się 2-3 czerwca 2022 r. w Sztokholmie pod hasłem „Zdrowa planeta dla dobrostanu wszystkich – nasza odpowiedzialność, nasza szansa”, przypominamy treść dokumentu, który od 50 lat leży u podstaw ochrony przyrody i cierpliwie czeka na implementację dla dobra nas i przyszłych pokoleń…